Τετάρτη, 21 Μαΐου 2008

Παγκόσμια Ημέρα Πολιτισμού

Ο όρος πολιτισμός (<πόλις< πολίτης<πολιτισμός) εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα τον 18ο αι. από τον Αδαμάντιο Κοραή, ως αντιστοίχιση του γαλλικού civilisation αλλά έκτοτε χρησιμοποιείται και με την έννοια του culture/kultur λόγω της έλλειψης ακριβούς αντίστοιχης μετάφρασης της ξενόγλωσσης έννοιας. Στα ελληνικά συγχέονται συχνά οι λέξεις παιδεία, πολιτισμός, κουλτούρα.

kykladiko01 κυκλαδικό ειδώλιο triaeidolia τρία κυκλαδικά ειδώλια

Ο πολιτισμός παρουσιάζει θεμελιακό πρόβλημα ορισμού,και ίδιο φαίνεται πως συμβαίνει και με τον συγγενή του όρο «κουλτούρα». Και οι δύο αυτοί όροι αντανακλούν μέσα από τις διαφορετικές σημασίες που τους έχουν κατά καιρούς αποδοθεί και τις διαφορετικές χρήσεις στις οποίες έχουν αξιοποιηθεί πολλές καίριες ιδέες, συνθήκες, εμπειρίες και συγκρούσεις που προσδιόρισαν τη φυσιογνωμία και την εξέλιξη της σύγχρονης εποχής. Η λέξη πολιτισμός, καθώς και η συγγενής της και συχνά χρησιμοποιούμενη σήμερα ως συνώνυμη λέξη κουλτούρα εμφανίστηκαν ίσως απροσδόκητα αργά στην ιστορία. Η πρώτη χρήση τους εντοπίζεται στη Δ. Ευρώπη κατά τα τέλη το 18ου αιώνα και την καθιέρωσή τους τον 19ο αιώνα, κατά την εποχή που αποκαλείται συνήθως νεότεροι χρόνοι ή νεωτερικότητα. Οι δύο αυτές λέξεις σε σύντομο χρονικό διάστημα απέκτησαν τόσο πολλές και διαφορετικές σημασίες, όσο και παρεξηγήσεις σχετικά με τον ορισμό τους. Ουσιαστικά αναδείχθηκαν σε βασικούς όρους όλων των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, από τη φιλοσοφία και την αρχαιολογία, έως την ιστορία, την κοινωνιολογία και την εθνολογία. Ωστόσο, ακόμα και στο πλαίσιο της επιστημονικής χρήσης τους, φαίνεται πως δεν υπάρχει συμφωνία σε ό,τι αφορά στο νόημά τους.

Το 1952 οι εθνολόγοι Άλφρεντ Κρέμπερ Alfred Kroeber και Κλάιντ Κλάκχον Clyde Kluckhohn κατέγραψαν 164 διαφορετικoύς ορισμούς της κουλτούρας, και έκτοτε ο αριθμός αυτός αυξήθηκε. Τούτη η εννοιολογική διάσταση είναι εντονότερη στην Ελλάδα στη χώρα μας μιαν ακόμα εντονότερη μορφή καθώς οι έννοιες του πολιτισμού και της κουλτούρας είναι δάνειες. Η λέξη κουλτούρα ειδικότερα είναι γλωσσικό δάνειο το οποίο στερείται παραγώγων στην ελληνική γλώσσα. Το σημαντικότερο πιθανώς πρόβλημα είναι ότι και οι δύο έννοιες δεν έτυχαν συστηματικής επεξεργασίας και εφαρμογής, καθώς δεν διαθέτουμε μακρά και πλούσια παράδοση στις κοινωνικές επιστήμες. Είναι ενδεικτική η μοίρα της «κουλτούρας», η ξενικότητα της οποίας προκαλεί συχνά αντιδράσεις Ο Μ. Πλωρίτης λόγου χάρη, διερωτάται αγανακτισμένος «πότε επιτέλους θα αντικαταστήσουμε την ξενική και κακόηχη λέξη κουλτούρα με τη θαυμάσια ελληνική και ταυτόσημη λέξη Παιδεία;»[1] Προτάσεις έχουν γίνει επίσης προκειμένου αποδοθεί η ξένη λέξη ως «πνευματική καλλιέργεια»[2], «πνευματικός πολιτισμός»[3], «πολιτιστικό σύστημα»[4] «πολιτιστικό μόρφωμα»[5] κ.α.

Ο Βρετανός Εθνολόγος Έντουαρντ Μπάρνετ Τέιλορ (Edward Burnet Tylor) στην εισαγωγή του βιβλίου του «ο Πρωτόγονος Πολιτισμός» εισήγαγε την καινοτόμο άποψη ότι ο πολιτισμός αποτελεί έκφραση της ζωής του ανθρώπου και «σύνθετο σύνολο που περιλαμβάνει τη γνώση, την πίστη, την τέχνη, το νόμο, τα ήθη και τα έθιμα και άλλες δεξιότητες που απέκτησε ο άνθρωπος ως μέλος μιας κοινωνικής ομάδας». Διεχώρισε έτσι την έννοια του πολιτισμού από αυτήν της λεγόμενης «υψηλής κουλτούρας» διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ο πολιτισμός δε σχετίζεται με τη βιολογική κληρονομικότητα αλλά διαμορφώνεται σταδιακά από τους κοινωνικούς όρους που τον προσδιορίζουν.

Ο Τέιλορ όμως, επηρεασμένος από το πνεύμα του Διαφωτισμού και πεπεισμένος ότι οι κοινωνικές συνθήκες διαμορφώνουν τον πολιτισμό, θεώρησε ότι υπάρχουν συγκεκριμένες και αξιολογήσιμες εξελικτικές φάσεις ενός πολιτισμού που ορίζουν την -παγκοσμίως κοινώς αποδεκτή- πρόοδό του.

Δικτυογραφία: Βικιπαίδεια

Η Γνώμη μου:

Η Αρχαία Ελλάδα ανέπτυξε τις Τέχνες, τα Γράμματα και τον Πολιτισμό και "έδωσε τα φώτα της" και σε άλλους λαούς.

Η Νέα Ελλάδα μας πονάει και με αυτά που κάνει και με αυτά που δεν κάνει και που θα έπρεπε να κάνει....!!!!

3 σχόλια:

αχτίδα είπε...

Όπως πάντα Αλίκη μου τέλεια εργασία,δεν υπάρχει αμφιβολία για το τι έδωσε η Ελλάδα μας σε όλο το κόσμο.Μόνο να δεις το πόσες ελληνικές λέξεις μεταχειρίζονται όλοι τους αρκεί.

Aliki είπε...

αχτιδουλα μου χωρις να θελω να υποβαθμισω την διπλη γιορτη που εχουμε σημερα στα ΑΣΠΡΑ ΚΟΧΥΛΙΑ.
δυο κοχυλενιες εσυ και η Νοτα, ηθελα να κανω αναρτηση για την Παγκοσμια Ημερα Πολιτισμου, γιατι ειναι κατι που με ποναει και ποναει πολλους πιστευω το χθες και το σημερα του πολιτισμου μας.
θα μιλησουμε το βραδυ, εμαθα οτι με πηρες τηλ. σπιτι. ημουν στο γραφειο.
φιλακια κοχυλοαχτιδουλα μου.

ΝΟΤΑ είπε...

Συμφωνώ απόλυτα Αλίκη μου με το συμπέρασμά σου.

Έρχομαι για το κέρασμα. Θέλω από όλα να δοκιμάσω.
Αχτιδούλα πάμε. Εσύ τα κεράκια κι εγώ τα κομμάτια. χαχαχα